Wat is neurofeedback?

U kunt ook de videofilm over neurofeedback bekijken of de brochure downloaden. 

Lees hier verhalen van clienten die we behandelen.

Neurofeedback - ook wel EEG biofeedback genoemd - brengt een verstoorde hersenactiviteit via training en zonder medicijnen weer in evenwicht door feedback te geven aan het brein.

Soms wordt neurofeedback vergeleken met meditatie of mindfulness, waarin ook concentratie gevraagd wordt. In meditatie wordt gebruik gemaakt van de patronen, die de hersenen reeds laat zien. Mensen, die veel piekeren zullen dat in meditatie tegenkomen. Voor mensen, die heel onrustig zijn, is meditatie ook vooral onrust. De feedback die je krijgt maakt een groot verschil. 

Alles wat we doen, denken, voelen en willen wordt bepaald door onze hersenactiviteit. Bij gezonde mensen is de werking van de hersenen flexibel en stabiel. De verschillende gebieden in de hersenen werken dan goed samen. Maar bij mensen met hersenletsel of klachten zoals stress, pijn, vermoeidheid of hyperactiviteit is de hersenactiviteit ontregeld. De hersenen werken bijvoorbeeld te traag, waardoor alledaagse handelingen veel energie kosten. Hoe meer de hersenen ontregeld zijn, hoe ernstiger de klachten kunnen zijn. Met neurofeedback kun je leren de hersenactiviteit te beïnvloeden zodat deze weer flexibel en stabiel wordt. Hoewel klachten en gedrag vergelijkbaar kunnen zijn kan een EEG er anders uitzien. Recent onderzoek heeft aangetoond dat neurofeedback op basis van een QEEG de effectiviteit verdubbelt.

Neurofeedback bestaat al sinds de jaren zestig, maar wordt de laatste tijd – mede dankzij recente technische ontwikkelingen – steeds vaker toegepast in de zorg. 

Voor wie is neurofeedback geschikt

Neurofeedback is zowel geschikt voor volwassenen als kinderen en heeft effect bij veel verschillende klachten.

Om neurofeedback te indiceren als behandeling moeten er aanwijzingen zijn in het EEG. Er kan sprake zijn van grenzen aan de behandeling met andere methoden. Bijvoorbeeld als problematiek vaker terug komt, als er sprake is van onbehandelbare restverschijnselen bij hersenletsel. Of als hetgene cognitief geleerd is toch niet in gedrag wordt omgezet.

Vaak biedt EEG-diagnostiek en neurofeedbackbehandeling een antwoord als je wat betreft de diagnostiek niet in een hokje te plaatsen bent en wellicht al verschillende diagnoses hebt gehad, als sprake is van veel comorbiditeit, als de ene school spreekt van persoonlijkheidsproblematiek en de andere school van neuropsychologische problematiek. 

Natuurlijk is neurofeedback geen wondermiddel waarmee je elke klacht kunt verhelpen. Onderzoek toont wel aan dat neurofeedback een effectieve behandelingsmethode is voor klachten, die voorkomen bij  ADHD, slaapstoornissen en epilepsie. Uit de praktijk blijkt dat ook andere klachten zoals angst, burn-out-klachten, chronische pijn, restverschijnselen na hersenletsel en migraineklachten met neurofeedback behandeld kunnen worden. 

Voor mensen die regelmatig topprestaties moeten leveren zoals topsporters en managers, is neurofeedback een goed hulpmiddel om hun prestaties te optimaliseren, de zogenaamde peak-performance-training.

 

Hoe werkt neurofeedback

Tijdens de behandeling (sessie) kijkt u naar een computermonitor. De psycholoog plaatst enkele elektroden op uw hoofd. Deze meten uw hersenactiviteit, die zichtbaar wordt op een computermonitor. Dit heet een EEG: elektro-encefalogram. Hieraan kan de psycholoog zien op welke manier uw hersenen niet goed functioneren en wat ze precies moeten ‘leren’ in de training. Om te kunnen leren, hebben uw hersenen de juiste informatie (feedback) nodig. Dit gebeurt met behulp van een eenvoudig computerspelletje, filmje of muziekje dat u ziet of hoort via de computer.  U speelt het spelletje niet zelf, met een muis of toetsenbord, maar laat dit over aan uw hersenen. Als deze doen wat ze moeten doen, kunt u het spelltej of filmpje bedienen. Hoe meer uw hersenen erin slagen zichzelf te reguleren, hoe beter het spelletje gaat. Uzelf bent toeschouwer van dit proces. Een sessie duurt ongeveer drie kwartier. U ‘traint’ daarin telkens een paar minuten. Het succes van de behandeling hangt af van de ‘oefentijd’ die uw hersenen krijgen en van de tijd tussen twee behandelingen in. Vooral in het begin geldt: hoe vaker, hoe beter. Voorafgaand aan elke sessie heeft de psycholoog een gesprek met u. Ook tijdens de sessie zal hij of zij u regelmatig vragen stellen, om goed te kunnen volgen wat er gebeurt. Neurofeedback is niet gevaarlijk en doet geen pijn.

 

Klachten in kaart brengen

Voor de eerste sessie heeft u een uitgebreide intake met de psycholoog, over uw klachten, uw ziektegeschiedenis, levensomstandigheden enzovoorts. De psycholoog neemt eventueel ook een aantal testen bij u af. Dit is nodig om uw klachten objectief te beoordelen, waaronder een QEEG (een uitgebreid EEGonderzoek). Hiermee kan onderzocht worden welke hersengebieden goed en welke minder goed functioneren. Dit QEEG wordt vergeleken met EEG’s van een grote groep mensen waarvan de hersenen normaal functioneren, zodat de psycholoog kan zien waar zich afwijkingen voordoen. Op grond van de gegevens die uit het onderzoek naar voren komen, beslist u samen met de psycholoog of neurofeedback voor u de meest geschikte of wenselijke behandeling is.

 

Hoeveel behandelingen zijn nodig

Een neurofeedbackbehandeling is maatwerk, dus het aantal sessies verschilt per persoon. In de eerste 4 sessies zijn bij Brainfact al effecten te merken. Op basis daarvan kunnen we kijken of dit de gewenste behandelmethode is en hoe verder.

Het beste werkt een combinatie van neurofeedback met gedragsoefeningen thuis en eventueel internet-therapie of coaching van het systeem. Gemiddeld zijn ongeveer twintig tot veertig sessies nodig, afhankelijk van de soort klacht en hoe u leert en thuis oefent. Ook de omstandigheden, waarin de behandeling plaats vindt spelen een rol. In een instabiele situatie zal (neurofeedback)-behandeling eerst gericht zijn op ontspanning en meer overzicht en eventueel begeleiding van het systeem om pas later echt het brein te trainen. Soms zal daarvoor contact gezocht worden met een andere behandelaar.

 

Blijvende resultaten

Het is niet bekend hoe neurofeedback precies werkt. Dàt het werkt, is wel duidelijk. Zestig tot tachtig procent van de patiënten die tot nu toe in Nederland behandeld is, heeft er baat bij. Dit betekent niet dat men helemaal geen last meer heeft, maar wel dat de klacht minder aanwezig is en men aanzienlijk beter functioneert. Meer energie, een beter geheugen, grotere concentratie, minder of geen pijn en betere prestaties zijn veelgehoorde resultaten van neurofeedback. De resultaten zijn, op een enkele uitzondering na, blijvend. Dat komt omdat u bij neurofeedback gebruik maakt van uw eigen mogelijkheden. U programmeert zelf uw hersenen opnieuw, zonder medicijnen te gebruiken. Het is wetenschappelijk bewezen dat hersenen in staat zijn te leren om beter te werken, als je ze voorziet van de juiste informatie. En dat is precies wat er gebeurt tijdens neurofeedback. Kortom: uw hersenen vinden zelf de juiste balans terug, met als gevolg meer ontspanning en welzijn, en betere prestaties.

 

 

Tenslotte

Neurofeedback wordt op steeds meer plaatsen gegeven. Bij uw keuze is het van belang dat er op basis van QEEG-diagnostiek wordt gewerkt en dat -zeker bij psychiatrische problematiek- een psychiater, klinisch of GZ-psycholoog betrokken is bij de behandeling. Dit is zo belangrijk omdat het bij dezelfde diagnose die op basis van gedrag gesteld wordt sprake kan zijn van een ander functioneren van het brein. Een individueel behandelprotocol is belangrijk voor effectieve behandeling. Daarnaast is het van belang dat een psycholoog/psychiater bij de behandeling betrokken is, daar neurofeedback een onderdeel van een behandeling is en niet een kant-en klaar recept, dat gestandaardiseerd kan worden toegepast. Deskundige begeleiding tijdens de sessies en evaluatie van wat tussen de sessies door gebeurt maakt de behandeling effectiever. Heeft u vragen over de werking van neurofeedback bij andere klachten of diagnoses en de huidige wetenschappelijke stand van zaken, neemt u dan gerust contact met ons op.

 

<!-- training, motivatie, -->