Verbinden met een touwtje

Ik ben geen zeiler en heb ook nooit geborduurd, maar ik begrijp de kracht en mogelijkheden van een touw om te verbinden!   

Toen ik jong was knoopte ik plantenhangers met van dat hele ruwe touw in jaren-70 kleuren bruin en oranje. Ook maakte ik mokkataarten.

Wat doet dat ertoe? Nou gewoon een associatie, een verbinding in mijn brein. Over waarneming van kleuren en smaak en over dingen die je doet in je leven. En deze cellen zijn met elkaar verbonden in het geheugen. Samen gearchiveerd en nu samen getriggerd, terwijl ik aan touw dacht. Hoe dat precies werkt weten de neurowetenschappers. Nou ja, eigenlijk weten we ook nog heel veel niet.

In de tijd dat ik plantenhangers aan het verkopen was zat het gedrag van mensen bij wijze van spreken nog gewoon in je arm en homoseksualiteit was nog een ziekte. Het brein was een BLACK BOX. Psychologie is een jonge wetenschap en en de cognitieve neuroscience, neuropsychologie, biopsychologie en kunstmatige intelligentie zijn hele jonge loten aan deze stam.

Tijdens een NIP-congres in 2001 kwam met veel getuigen de verloving tot stand tussen de biologie en psychologie. Lees hier meer, De psycholoog, 2002

Touw en dialectiek

Ik wil het hebben over de symboliek van touw en over de dialectiek. Grote filosofen als Socrates en Plato en Aristoteles, eigenlijk de eerste psychologen, hadden het over de dialectiek.

Dialectiek is een schema voor ontwikkeling, waarin tegenstelling wordt opgeheven. De these en de anti-these komen tot synthese.

Dat is precies waar we in Nederland zo goed in waren, het polderen. Belangen van de een komen naast de belangen van de ander en we maken er een geheel van, we maken van 2 tegenoverelkaarstaande belangen en verschillen van mening een win-win-situatie of een gemeenschappelijkheid, waar beide in op gaan.

Het polderen lijkt UIT en bruggen bouwen IN. Met bruggen bouwen leg je verbindingen tussen oevers, waarbij beide krachten mogen blijven bestaan. Met polderen doe je dat ook, maar is misschien meer sprake van versmelting. 

Is het een beter dan het ander? Is het  goed of fout? Goed en fout staat tegenover elkaar. Bij de boeddhisten bestaat er geen goed of kwaad, beide zijn er gewoon. Dit leidt in de punt van de driehoek tot de synthese "het is".

En nu de symboliek van het touw 

Een touw kan een grote kluwe zijn, vol knopen. Het kan ook 1 knoop zijn die er heel moeilijk uit  gaat. De knoop kan per ongeluk ontstaan zijn of kan er bewust in gemaakt zijn om 2 uitersten te verbinden. Je kunt de knoop of de kluwe in het touw zien als de problemen die zich tussen de 2 uitersten voordoen. Contact of verbinding zit letterlijk in de knoop. Communicatie zit in de knoop. Verwarring, in de war zijn heeft hier allemaal mee te maken.

Touwtrekken: je kunt 2 partijen tegenover elkaar zetten met het touw ertussen en allebei heel hard laten trekken. Kijken wie de andere partij over de streep trekt en deze heeft de wedstrijd gewonnen! Als je allebei hard trekt en dat lang volhoudt kan een touw knappen. Als de een trekt en de ander steeds meebeweegt knapt het touw niet maar kom je ook niet ver. Dit kan gebeuren als de sterkste trekt en de ander niet (meer) terugtrekt.

Touw om construktieve verbinding te maken: om 2 delen bij elkaar te brengen en aan elkaar te knopen, zodat ze bij elkaar blijven. Zodat ze gezamenlijk op weg gaan, zodat ze gezamenlijk doelen na kunnen streven. Waarbij ze beide hun krachten gelijkwaardig inzetten in een gezamenlijke richting. Als hersencellen, die samen vuren en daardoor steeds sterker verbonden raken. Maar waarbij je de uitkomst van de verbinding vooral ziet in wat het teweegbrengt.

De rol van touw in de dialectiek is de verbinding

In de dialectiek hebben we een stelling en een TEGENstelling.

STELLING en TEGENSTELLING willen we graag verbinden tot een SAMENstelling. 

Aan de ene kant van het touw hebben we een individu of een groep mensen (met een stelling of bepaalde kenmerken) net als aan de andere kant.

De ander kan zijn een individuele ander, zoals bijvoorbeeld in een intieme relatie. Want ook in de liefde heb je te maken met tegengestelde meningen, gedachten, gevoelens, verlangens. Ook dit kan in de knoop zitten, er kan touwgetrokken worden of er kan een construktieve verbinding zijn gericht op gezamenlijke doelen en mogelijkheden.

Maar de ander kan ook een andere groep zijn, een andere buurt, een ander intelligentieniveau, een andere subcultuur, een andere sportclub. Tussen verschillende groepen lijkt het vaak op touwtrekken en verbinding komt moeilijk tot stand. Terwijl in de tegenstelling vaak al een gezamenlijkheid verscholen zit. 

Tenslotte kan het als we het over de ander hebben ook gaan over de samenleving. Hoewel iedereen natuurlijk deel uitmaakt van de samenleving kun je het gevoel hebben dat je als individu tegenover de samenleving staat. Bijvoorbeeld iemand zonder baan die in de knoop zit of aan het touwtrekken is met de uitkerende instanties of iemand met een psychiatrische stoornis in de knoop met de samenleving rondom acceptatie en stigma of de PGB-houders in de knoop met Staatssecretaris Van Rijn. Het zou mooi zijn als de punt van de dialectische driehoek de SAMENleving zou zijn.

In de samenwerking tussen mantelzorgers en professionals is het vinden van construktieve samenwerking vaak heel heilzaam voor clienten. Hetzelfde geldt tussen clienten en hulpverleners en tussen zorgaanbieders en gemeentes. Te vaak kan door de knoop of het touwtrekken geen gezamenlijke oplossing gevonden worden en gaat dat ten koste van het gemeenschappelijke doel, namelijk kwaliteit van leven. Als de focus daar weer ligt kan weer aan gemeenschappelijkheid gewerkt worden.

Het touw uit de knoop halen. Bewustwording is stap 1.  Als beide weten dat het touw in de knoop zit en dat vervelend vinden en minimaal 1 er voordeel van ziet als het touw uit de knoop zou zijn kunnen we aan het werk. We gaan de kluwe ontwarren of de knoop eruit halen.

Kort touwtrekken kan leuk zijn en heeft zelfs een functie. Ik hou van sport en spel en daar horen wedstrijden en krachtmetingen bij. Ik heb respect voor talenten en strategieen van een ander en kan daar steeds van leren. Iemand dwingen richting gezamenlijkheid zonder de eigenheid en eigen kracht te kunnen laten zien zou talent kunnen laten vervliegen. Ik hou van provoceren, speldeprikken, schrap zetten en meebewegen, tactiek bedenken en grenzen verleggen en leren van elkaars kracht. Maar touwtrekken is een spel en bij een spel heb je met elkaar afgesproken dat je beide aan het spel meedoet en dezelfde regels hanteert. Anders is het geen leuk spel of misschien wel helemaal geen spel. Te vaak speelt een van de 2 het spel, wordt de ander aan het touw over het hele veld gesleept zonder te weten dat er een spel gespeeld wordt.

Ik vind het een grote uitdaging om het touw te gebruiken om verbindingen te leggen. En een hele grote uitdaging vind ik om de ervaringkennis van mensen met een verstandelijke beperking samen te brengen met de academische boekenkennis en in die combinatie de synthese te gaan vinden met elkaar. En als we deze gevonden hebben gezamenlijk op te trekken en hetzelfde te doen met de kunst, het onderwijs, politiek. Door samenwerking leren we steeds meer over elkaar, over het brein en gedrag en individuele verschillen tussen mensen, over "anders" en "normaal", over de samenleving. In iedere verbinding zit weer een leerervaring.

Van daaruit maken we weer nieuwe verbindingen, met andere sectoren, met andere professies en uiteraard in ons eigen brein. Steeds zal het proces er anders uitzien. Maar in samenwerking komen we daar uit. Aan het eind hebben we een nieuwe verbinding gelegd. Het verstevigen hiervan noemen we automatiseren, het borgen. Uiteraard is daar ook aandacht voor!

Benieuwd naar ons? Leuk! De trainingen zijn intussen gestart. Neem gerust contact op om samen een mooie bijeenkomst voor te bereiden. 

www.brainfact.nl of 06-14683561 of info@brainfact.nl

Idealistisch? ik denk het niet. Oude filosofen als Socrates, Aristoteles en Plato hadden het al over de dialectiek http://nl.wikipedia.org/wiki/Dialectiek